İNTERNET VE PARA KAZANMA HAKKINDA

Tarihçe

Meksika'nın üç yüz yıllık koloni yönetimi sırasında, Yeni İspanya Genel Valiliği'nin elindeki zengin maden yatakları sayesinde para sistemini altın, gümüş ve biraz daha az sayıda bakır madeni paralar oluşturuyordu. 19 yy’a kadar kâğıt para görülmedi. 1821'de bağımsızlığın elde edilmesinden sonra Meksika monarşiyle idare edilirken 11 yıllık savaşın tahrip ettiği bir ekonomi ile karşı karşıya kaldı. Ekonomiyi yoluna koymak için alınan tüm önlemler bir yarar sağlamadı. Bunun sonucunda da 20 Aralık 1822'de ilk resmi kâğıt para basıldı. 1, 2, ve 10 peso değerinde basılan bu paralar neredeyse kare biçiminde beyaz kağıtlardı ve sadece tek yüzlerinde IMPERO MEXICANO (Meksika İmparatorluğu) ibaresini taşıyorlardı. Bu paralar halk tarafından rağbet görmedi ve devlete olan güvenin sarsılmasına da neden oldu.

1823'de Meksika federal bir cumhuriyet oldu. Yeni hükümet, imparatorluk dönemindeki hazine hatalarını düzeltmeye ve halkın devlete olan güvenini yeniden sağlamaya gayret etti. Zorunlu borçlar durduruldu ve imparatorluk dönemi banknotları piyasadan çekildi. Buna rağmen hazinenin para sıkıntısı çözüme kavuşturulamadı ve yeniden banknot basımına gidildi. Bu yeni banknotlar dini inançlara göre düzenlendi ancak halk tarafından itibar görmedi ve piyasadan geri çekildi. 1864'de Maximilian'ın imparatorluğu döneminde kâğıt para kullanımına geri dönüldü. Bu sefer özel bir banka olan Banco de Lodres, Mexico y Sudamerica para basımına gitti. Bu paralar kabul gördü ve bazı durumlarda metal paranın da önüne geçti.

İmparatorluğun çökmesi ve cumhuriyetin yeniden kurulmasından sonra kâğıt para basımı ortamı daha da olgunlaştı. Uzun süren General Profirio Diaz (1877-1911) döneminde, 1897 Credit Institutions of Law gereğince bankacılık sistemi organize edildi. Her eyalette en azından bir özel banka para basma işi yapıyordu. Banco National de Mexico'nun ulusal çaptaki varlığının yanısıra Banco de Londres y Mexico'nun imtiyazı da onaylanmıştı. Bu banknotlar 1,5,10, 20, 50, 100, 500 ve 1.000 peso değerinde üretildiler. Paralar Bradbury, Wilkinson & Company, American Banknote Company ve American Book & Printing Company gibi uzman yabancı şirketlerce üretildi ve halk tarafından da kabul gördü.

1919'da Profirio Diaz'a karşı devrim yapıldı ve büyük miktarda madeni para piyasalardan çekilirken kâğıt para da itibarını yitirdi. General Victoriano Huerta döneminde 1913-15 arası ihtiyaçtan dolayı çok miktarda metal para basıldı, kâğıt para miktarı ikiye katlandı. Paraların kalitesindeki çeşitlilik problemi çözeceği yerde daha da büyüttü. Halk tarafından "bilimbiques" adı verilen bu paraların değeri basan kişinin bölgesindeki gücü ve otoritesine göre değerlendiriliyordu. Huerta'nın yenilmesinden sonra para değer kaybetti ve durumu içinden çıkılamaz hal alırken yeni paralar da basıldı. Sahte para basımının başlaması ile paranın durumu daha da kötüleşti.

Bunun üzerine birtakım tedbirler alındı ve Huerta'ya karşı devrim yapan Carranza tarafından piyasaya sürülen paralar geçerli para olarak kabul edildi. Sahte para basımının önüne geçmek için bu paralar New York'taki American Banknote Company tarafından üretildiler. 1916'da bu paralar tedavülde iken eskileri kademeli olarak piyasadan çekildi ancak akıbeti yine aynı oldu ve devalüsyon da gördükten sonra  kullanılmaz hale geldi. Carranza 1916'da madeni para basımına yeniden başladı.

Banco de Mexico

Banco de Mexico 1 Eylül 1925’de çalışmaya başladı. Banco de Mexico’nun ilk banknotları New York’daki American Banknote Company (ABNC) tarafından 180 x 83 mm boyutlarında basıldı. Bu banknotlar 5, 10, 20, 50, 100, 500 ve 1.000 peso değerindeydiler. Daha sonra 1936-1942 arasında ikinci geçici seri basıldı. Bu paralar da aynı firma tarafından basıldı ancak 157 x 67 mm boyutlarındaydılar. 1936-1978 arası üçüncü seri dolaşıma girdi. Yukarıda bahsedilen değerlere 10.000 peso da ilave edildi ve bunlar da ABNC tarafından basıldılar.

Meksika parasında yeni dönem 1969’da Banco de Mexico’nun para basımı işlerine girmesiyle başlar. Bu dördüncü fakat yerel anlamda birinci seri paralar en son teknolojik gelişmelerden yararlanılarak 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000, 50.000 ve 100.000 peso değerlerinde basıldılar.

18 Haziran 1991’de yayınlanan bir kararname ile Birleşik Meksika Devletleri Para Sistemi devreye girdi. Buna göre yeni peso eski 1.000 peso değerindeydi. Eski sistemle karışmaması için peso adının önüne “yeni” anlamına gelen “nuevo” sözcüğü konuldu. 1992’de  yeni bir seri para daha basıldı. Bunlar 10, 20, 50 ve 100 peso değerlerinde olup 129 x 66 mm boyutlarındaydılar. Aynı yılın sonunda paralar yeni dizaynları ile bir daha basıldı. Bu seri ise 155 x 66 mm boyutlarında 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 pesoluk banknotlardan oluşuyordu. 1994’den günümüze kadar bir önceki seri ile aynı değerlerde olan, ancak önündeki “nuevos” sıfatı atılan para serisi kullanılmaktadır.

Alıntı:girişim.com